2026 is ‘Aan’, tijd voor actie (en Koffie)
We gaan het hebben over de pijnlijke afbouw van de zelfstandigenaftrek (au), de chaos rondom Box 3 (zucht), de BTW-verhoging die de hotelsector op zijn kop zet. Pak er een flinke kop koffie bij, of een glas wijn als het al na vijven is. We duiken de diepte in.
De Inkomstenbelasting:
Laten we maar direct met de deur in huis vallen: de tijd dat de overheid de zzp’er ruimhartig subsidieerde met enorme aftrekposten, ligt definitief achter ons. De trendlijn is al jaren zichtbaar, maar in 2026 voelen we de impact harder dan ooit. Het doel van Den Haag is duidelijk: het fiscale verschil tussen een werknemer in loondienst en een zelfstandig ondernemer moet kleiner. Veel kleiner.
De zelfstandigenaftrek:
Herinner je je die goede oude tijd nog, zo rond 2020, toen je nog ruim € 7.000 van je winst mocht aftrekken voordat de fiscus ook maar één euro belasting kwam halen? Die tijden zijn voorbij.
Per 1 januari 2026 is de zelfstandigenaftrek vastgesteld op € 1.200.
Laat dat getal even op je inwerken. Vorig jaar, in 2025, zat je nog op € 2.470. Je raakt dus in één klap meer dan de helft van dit voordeel kwijt. En als we nog iets verder terugkijken, naar 2022, toen de aftrek nog € 6.310 bedroeg, zie je pas echt hoe hard het gaat. We hebben het over een daling van meer dan 80% in vier jaar tijd.
De startersaftrek: Het enige lichtpuntje?
Is het dan alleen maar kommer en kwel? Voor de starters is er nog een sprankje hoop. De startersaftrek blijft in 2026 overeind staan op € 2.123.
Deze verhoging van de zelfstandigenaftrek mag je maximaal 3 keer toepassen in de eerste 5 jaar van je ondernemerschap.
Let op: De startersaftrek is er alleen als je ook recht hebt op de zelfstandigenaftrek. Je moet dus wel voldoen aan het urencriterium (1.225 uur per jaar aan je bedrijf besteden). Haal je die uren niet omdat je bijvoorbeeld parttime onderneemt naast een baan? Dan vervalt zowel de zelfstandigenaftrek als de startersaftrek. En in 2026 is de controle daarop strenger dan ooit (daarover later meer bij de wet DBA).
MKB-Winstvrijstelling:
Nadat je de (schaamele) zelfstandigenaftrek en eventuele startersaftrek van je winst hebt afgehaald, blijft er een bedrag over. Daarover mag je nog één keer een korting toepassen: de MKB-winstvrijstelling.
Voor 2026 is deze vastgesteld op 12,70%.
Dit percentage is gelijk aan 2025. In 2024 was het nog 13,31% en daarvoor zelfs 14%. Ook hier zien we dus een “versobering” over de langere termijn, al is de daling nu even gestopt.
Box 1 tarieven 2026:
Het schijvenstelsel is per 1 januari 2026 weer aangepast. Er is sprake van een lichte verschuiving om inflatie te corrigeren en de koopkracht te repareren.
Hieronder de tabel met de harde cijfers voor 2026 (voor ondernemers die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt):
| Schijf | Inkomen (Winst uit onderneming) | Tarief 2026 | Verandering t.o.v. 2025 |
| 1 | Tot en met € 38.883 | 35,75% | Iets gedaald (was 35,82%) |
| 2 | € 38.884 tot € 79.137 | 37,56% | Iets gestegen (was 37,48%) |
| 3 | Boven € 79.137 | 49,50% | Stabiel (top-tarief) |
Let op: De exacte grenzen kunnen in de definitieve salarissoftware soms enkele euro’s afwijken door afrondingen, maar dit zijn de richtlijnen vanuit het Belastingplan.
Wat valt op?
- De knik bij € 38k: De eerste schijf is iets goedkoper geworden (35,75%). Dit is bedoeld om mensen met lagere inkomens iets meer lucht te geven.
- De middenklasse betaalt: Zodra je boven de € 38.883 komt, ga je iets meer betalen (37,56%). Het verschil is klein, maar alle beetjes tellen op.
- De ‘dure’ grens: De grens voor het toptarief ligt rond de € 79.000. Verdien je meer? Dan gaat van elke euro die je extra verdient, letterlijk de helft (49,50%) naar de staatskas. Dit is vaak het moment waarop ik met ondernemers om tafel ga: is de eenmanszaak nog wel leuk, of wordt het tijd voor een BV?
Box 3:
In 2026 zitten we nog steeds in de Overbruggingswetgeving. Het nieuwe stelsel (waarbij je belasting betaalt over je werkelijke rendement) laat op zich wachten tot waarschijnlijk 2027 of 2028. Tot die tijd moeten we roeien met de riemen die we hebben.
Eerst het goede nieuws. Je mag in 2026 iets meer geld hebben zonder dat de Belastingdienst daar met zijn tengels aan zit. Het heffingsvrij vermogen is voor 2026 verhoogd naar € 59.357 per persoon. Heb je een fiscaal partner? Dan is het dubbel feest (nou ja, feestje): samen mogen jullie € 118.714 belastingvrij bezitten.
Alles wat je boven dit bedrag bezit, wordt belast. En daar wordt het ingewikkeld.
De Belastingdienst kijkt niet naar wat je écht hebt verdiend, maar naar wat ze denken dat je hebt verdiend. Ze werken met drie smaken, elk met een eigen “fictief rendement”. Over dat fictieve rendement betaal je vervolgens 36% belasting.
Dit zijn de percentages voor 2026 (let op: spaarrente en schulden zijn nog voorlopige inschattingen, definitief vastgesteld begin 2027, maar dit is waar je rekening mee moet houden):
| Categorie | Wat valt hieronder? | Fictief Rendement 2026 (Inschatting) |
| 1. Banktegoeden | Spaargeld, contant geld | ± 1,28% |
| 2. Overige Bezittingen | Aandelen, crypto, 2e huis, obligaties | ± 6,00% – 7,78% |
| 3. Schulden | Hypotheek 2e woning, leningen (negatief) | ± 2,70% (aftrekbaar) |
De BTW:
De BTW (Omzetbelasting) is normaal gesproken vrij saai en stabiel. Maar het nieuwe kabinet heeft voor 2026 flink zitten rommelen in de tarieven om gaten in de begroting te dichten. Dit heeft directe gevolgen voor specifieke branches.
Logies naar 21%
Heb jij een hotel, pension, B&B of verhuur je vakantiehuisjes voor kort verblijf? Ga dan even zitten. Per 1 januari 2026 is het BTW-tarief op logies verhoogd van 9% naar 21%.
Dit is een gigantische klap voor de sector. Je wordt in één klap 12% duurder voor de consument, of je moet 12% van je marge inleveren.
De Grote Valkuil (Overgangsrecht): Veel ondernemers denken: “Ik heb in 2025 al een boeking aangenomen en betaald gekregen voor de zomer van 2026. Toen gold 9%, dus ik zit goed.” FOUT. De regel is keihard: vindt de overnachting plaats in 2026? Dan is het tarief 21%. Ook als er al betaald is in 2025. Dit betekent dat je vooruitbetaalde boekingen moet herzien. Je moet óf de klant een extra factuur sturen voor de ontbrekende BTW.
Uitzondering: Kamperen blijft wel 9%.
Personeel
Heb je mensen in dienst? Bereid je dan voor op een hogere loonstrook.
Het wettelijk minimumloon is per 1 januari 2026 gestegen. Voor werknemers van 21 jaar en ouder bedraagt het minimumuurloon nu € 14,71. In juli 2025 was dit nog € 14,40. Een stijging van ruim 2%. Ook de jeugdlonen stijgen mee. Voor een 20-jarige stijgt het loon met ongeveer 2,17% en voor jongere medewerkers zien we vergelijkbare stijgingen.
Investeren in 2026:
Is het alleen maar geld betalen? Nee, als je slim investeert, mag je ook wat terugvragen. De investeringsregelingen zijn in 2026 nog steeds interessant.
Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA)
Investeer je in bedrijfsmiddelen (laptops, machines, inrichting)? Dan mag je een extra bedrag van de winst aftrekken.
Voor 2026 geldt de KIA voor investeringen tussen € 2.901 en € 398.236.
- Investeringen tot € 71.683: Je mag 28% van het investeringsbedrag aftrekken van de winst. Dit is “gratis” belastingkorting. Vergeet hem niet!
Milieu-investeringen (MIA/Vamil)
Investeer je in duurzame techniek die op de Milieulijst 2026 staat? Dan zijn er twee smaken:
- MIA (Milieu-investeringsaftrek): Je mag tot 45% (voor categorie F en G) van het investeringsbedrag extra aftrekken. Voor andere categorieën is dit 36% of 27%.
- Vamil: Je mag 75% van de investering op een willekeurig moment afschrijven. Dat betekent dat je in 2026 een enorme kostenpost kunt nemen om je winst te drukken (en dus minder belasting te betalen), wat goed is voor je liquiditeit.
Let op: Elektrische personenauto’s vallen vaak buiten de boot of hebben beperkte regelingen, maar elektrische bestelauto’s en specifieke duurzame apparatuur zijn goudmijntjes voor deze regelingen.
Van eenmanszaak naar BV:
Met de dalende zelfstandigenaftrek en de stijgende belastingdruk in Box 1, is de vraag in 2026 relevanter dan ooit: Moet ik een BV worden?
Vroeger lag het omslagpunt rond de € 150.000 winst. Tegenwoordig, door de uitholling van de eenmanszaak-voordelen, zakt dat punt rap richting de € 80.000 – € 100.000.
Waarom een BV?
- Lagere belastingdruk bij hoge winst: In de BV betaal je eerst Vennootschapsbelasting (19% tot € 200k). Wat overblijft is voor jou. Keer je het niet uit? Dan betaal je verder niets. Keer je het wel uit (dividend)? Dan betaal je Box 2 belasting.
- Box 2 Tarieven 2026:
- Tot € 68.843 dividend: 24,5% belasting.
- Daarboven: 31% belasting. Door slim te plannen (elk jaar precies tot de grens van €68k uitkeren) kun je de belastingdruk optimaliseren, iets wat in de eenmanszaak (waar alles in Box 1 valt tegen 49,50%) niet kan.
- Aansprakelijkheid: In een BV ben je privé minder snel de pineut als je bedrijf failliet gaat.
Met de zelfstandigenaftrek op slechts € 1.200 is het grote voordeel van de eenmanszaak weggevaagd.
Zo. Dat was hem.
Het is veel. Het is soms ook niet leuk (die zelfstandigenaftrek doet gewoon pijn). Maar het is wel de realiteit.
Maak er een topjaar van, ondanks de regeltjes!