Schijnzelfstandigheid: Even ademhalen, maar juich niet te vroeg

Den Haag heeft eindelijk geluisterd. Of nou ja, een beetje dan. Er is de afgelopen maanden zoveel paniek gezaaid over de jacht op schijnzelfstandigheid dat de politiek wel op de rem moest trappen.

Het goede nieuws? Je krijgt in 2026 geen directe boete om de oren als je administratie rondom inhuur niet helemaal klopt. De staatssecretaris wilde eerst doorpakken, maar de Tweede Kamer vond dat (terecht) geen strak plan zolang de regels zelf nog zo helder zijn als koffiedik.

Betekent dit dat je achterover kunt leunen? Absoluut niet.

De Belastingdienst gaat niet op vakantie

Laten we die champagnefles nog maar even dichtlaten. Dat er geen ‘verzuimboetes’ worden uitgedeeld, betekent niet dat de toezichthouders thuisblijven. Ze gaan gewoon controleren.

De aanpak is wel iets vriendelijker. Ze beginnen meestal met een bedrijfsbezoek. Dat is een chique woord voor even komen kijken hoe het er bij jou op de werkvloer aan toegaat. Zo’n bezoek eindigt meestal met een waarschuwing en wat huiswerk. Tot zover geen paniek.

Het echte gevaar: Naheffingen

Hier gaan de meeste ondernemers de mist in. Mensen horen “geen boetes” en denken dat ze veilig zijn. Fout.

Als de fiscus vindt dat jouw zzp’er eigenlijk een verkapte werknemer is, kunnen ze nog steeds naheffingen opleggen. En die kunnen ze met terugwerkende kracht berekenen vanaf 1 januari 2025.

Reken maar even mee. Loonbelasting en premies die je alsnog moet aftikken over een heel jaar of langer. Dat tikt veel harder aan dan die paar duizend euro verzuimboete waar iedereen zich nu zo druk over maakt.

Wanneer ben je wel de sjaak?

Vanaf 2026 komt er wel een nieuwe categorie boetes bij: de vergrijpboetes. Die zijn voor de echte waaghalzen.

We hebben het dan over situaties waarin je de regels bewust aan je laars lapt. Heb je al waarschuwingen gehad en doe je er niets mee? Dan is het geen onwetendheid meer, maar opzet of grove schuld. De boete kan dan oplopen van 10% tot wel 100% van de naheffing. Dan praten we opeens over hele serieuze bedragen.

Politiek getreuzel

De reden voor deze hele soap is simpel: de nieuwe wet die duidelijkheid moet scheppen (de VBAR) is er nog steeds niet. Het politieke proces is traag en stroperig. Er wordt nog steeds gebakkeleid over de details en over uitzonderingen voor de zorg. Spoiler alert: die uitzonderingen komen er voorlopig niet. Het kabinet wil één lijn trekken.

Mijn advies? Wacht niet op Den Haag

Het is verleidelijk om af te wachten tot de politiek eruit is. Doe dat niet. Tegen de tijd dat zij de wetgeving rond hebben, kun jij al tegen een forse naheffing aanlopen.

Gebruik deze ‘pauze’ niet om te niksen, maar om je zaken op orde te brengen. Kijk kritisch naar je contracten en de praktijk op de werkvloer. Werk je echt met zelfstandigen of zijn het verkapte werknemers? Zorg dat je het dossier op orde hebt.

Dan mag de Belastingdienst in 2026 gezellig op de koffie komen. Jij hebt je zaakjes dan namelijk gewoon geregeld.